مقدمه :
( استاندارد زبان فني است كه تمامي حرفه هاي جهان براي توليد كالاها خدمات و سيستم ها از آن بهره مي گيرند .)
كليه سازه هاي باستاني اعم از فلزي چوبي سنگي و ... اسلوب و معيارهايي راي پيروي كرده كه بي آدمها اصالت زيبايي و استحكام و مقبوليت نمي يافته كه آثار سنگي استخر پاسارگاد تخت جمشيد پارس و آپاداناي شوش و زين ابزارها از آن جمله است.
پيشينه تاريخي و آثار موجود در موزه ها نيز مويد اين واقعيت است كه كيفيت مطلوب كالاها و خدمات از زمان آشنايي انسان با كميت و خواص اشياء همراه بوده و چارچوب مشخص داشته است.
زماني كه توليد با استفاده از ابزارهاي سنتي انجام مي گرفت تعيين كيفيت توليدات و خدمات با استفاده از حواس پنجگانه ميسر بود اما با پيشرفت علوم و فناوري افزايش جمعيت و بالا رفتن مصرف ضرورت توليد انبوه و در نتيجه جايگزين شدن ماشين بجاي انسان و ابزار دستي ديگر سنجش كيفيت با استفاده از اين حواس و بدون داشتن آزمايشگاه و ابزار و توانايي هاي فني امكان پذير نبود لذا با توجه به كيفيت محصولات توليدي و خدماتي ضرورت ايجاد سازماني به همين منظور را در كشورهاي مختلف جهان از جمله جمهوري اسلامي ايران مطرح ساخت.
معرفي استاندارد خراسان رضوي :
گذشته از پيشينيه تاريخي غير مدون استاندارد در ايران نخستين تشكيلات استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران با تصويب قانون اوزان و مقياسها درسال 1304 شمسي مطرح شد.
در پي اين رويكرد از لحاظ ضرورت تعيين ويزگيها و نظارت بر كيفيت كالاهاي صادراتي و وارداتي ايجاد يك تشكيلات رسمي در سال 1332 مورد توجه قرارگرفته و هسته اوليه تشكيلات سازماني استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به صورت اداره اي در اداره كل تجارت وقت شكل گرفت.
در سال 1339 با تصويب قانون تاسيس موسسه استاندارد ايران اين نهاد كار خود را در چارچوب هدفها و مسئوليتهاي تعيين شده از جمله ترفيع منافع جامعه و توسعه تجارت انتقال و توسعه فن آوري آغاز كرد.
در استان خراسان رضوي فعاليت اين اداره كل از سال 1342 شروع شد اين اداره كل با كنترل و نظارت بر صدور كالاها و محموله هاي صادراتي در ادامه اجراي قانون اوزان و مقياسها در سطح استان پا به عرصه وجود نهاد و اينك پس از گذشت 46 سال همچنان اجراي و ظايف و اهداف مشخصي را برعهده دارد كه به تشريح آن مي پردازيم .
وظايف و مسوليتها:
وظايف و مسئوليتهاي استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران و به تبع آن خراسان رضوي بر اساس قانون اصلاح قوانين و مقررات اين موسسه و اصلاحيه بعدي مصوب بهمن ماه 1371 و خرداد 76 بدين شرح است :
1 – تعيين تدوين و نشر استانداردهاي ملي به عنوان تنها مرجه رسمي در كشور به استثناي مواد دارويي و بهداشتي
2 – انجام تحقيقات كاربردي به منظور تدوين استانداندارد و بالا بردن كيفيت كالاهاي توليد داخلي كمك به بهبود روشهاي توليد و كارايي صنايع
3 – ترويج استانداردهاي ملي
4 – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري
5 – كنترل كيفيت كالاهاي وارداتي مشمول مقررات استاندارد اجباري به منظور حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي
6 – تعيين كيفيت كالاهاي ساخت داخل و وارداتي كه از نظر ايمني و بهداشت همگاني در خور بوده و اعلام نتايج حاصل براي آگاهي همگان و مراجع ذيربط
7 – ترويج سيستم بين المللي يكاها به عنوان سيستم رسمي اوزان و مقياسها در كشور و كاليبره كردن وسايل سنجش
8 – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استاندارد مربوطه اعلام مشخصات و اظهار نظر مقايسه اي و صدور گواهي نامه هاي لازم
9 – تاييد صلاحيت آزمايشگاهها بازرسان كارشناسان استاندارد و گواهي دهندگان نظامهاي مديريت كيفيت و مديريت زيست محيطي
معرفي علامت و مفهوم انواع استانداردها :
علايم استاندارد در اجلاسيه مورخه 23 ديماه 1358 به تصويب شوراي عالي استاندارد رسيده است كه دراين مبحث با توجه به موضوع فقط يك نوع آن ( علامت استاندارد ) معرفي مي شود كه هم گوياي كلمه SAFETY (ايمني ) و و هم عامت اختصاري STANDARD ( استاندارد ) مي باشد.
و داخل كادر اصلي كلمه ايران است و در صورت وارونه كردن علامت نام اختصاري موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به زبان انگليسي ISIRI ديده مي شود دريافت و كاربرد نشانه استاندارد ايران نمايانگر تعهد توليد كننده يا ارائه كننده محصول به رعايت ضوابط موازين و منطبق بودن ويژگيهاي توليدات با استاندارد ملي مي باشد .
استاندارد عبارتست از :
ويژگيهاي كيفي مشخصات عملكردي و يا ايمني محصول كه با توجه به شرايط اقتصادي و فناوري كشور و ملحوظ داشتن تازه ترين اطلاعات و دستاوردهاي فني بر اساس ضوابط مشخص تنظيم شده كه پس از تصويب در كميته هاي ملي مربوطه تنظيم مي شود
استانداردهاي اجباري :
استانداردهايي است كه اجراي آنها به موجب قانون اجباري اعلام و توليدكنندگان و عرضه كنندگان موظفند محصولات خود را منطبق با استانداردهاي ملي ذيربط توليد و ارائه نمايند.
استاندارد تشويقي :
چنانچه اجراي استاندارد ملي براي توليد محصولاتي اجباري نباشد اما توليدكنندگان كالايي را با رعايت استاندارد ملي توليد با عرضه نمايند مي توانند پس از كسب مجوز از اداره كل استاندارد به صورت تشويقي استفاده نمايند.
مدارك لازم جهت دريافت پروانه كاربرد علامت استاندارد توسط متقاضيان :
1 – درخواست كتبي براي صدور پروانه كاربرد علامت استاندارد و پر كردن فرم مربوطه
2 – تصوير پروانه معتبر بهره برداري و يا عاليت از مراجع قانوني ذيربط ( سازمان جهاد كشاورزي – سازمان صنايع و معادن و امور صنفي )
3 – تصوير آگهي ثبت شركت در روزنامه رسمي كشور ( در صورتي كه تقاضا به نام شركت باشد )
4 – تصوير آگهي ثبت نام تجاري و يا نشانه بازرگاني در روزنامه رسمي كشور
5 – گواهي پرداخت كارمزد خدمات اعلام شده از سوي اداره كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان از سوي واحدهاي متقاضي دريافت پروانه كاربرد علامت استاندارد اجباري
تبصره : قرارداد استاندارد تشويقي بسته شده ميان واحد متقاضي و اداره كل استاندارد استان از تاريخ ابلاغ تاييد كميته علايم از ارزش قانوني برخوردار مي باشد
6 – تكميل پرسشنامه اطلاعات فني
7 – فيش بانكي براي بازديد كارشناسي اوليه واريز شده به حساب 98754 بانك ملي شعبه مشهد
شرايط فني لازم جهت دريافت پروانه كاربرد علامت استاندارد :
1 – داشتن آزمايشگاه مجهز و مورد تاييد اين اداره كل
تبصره 1: واحدهاي توليدي مي توانند از آمايشگاههاي همكار مورد تاييد اين اداره كل استفاده نمايند كه در اين صورت بايد قرارداد بسته شده ميان واحد توليدي و آزمايشگاه مربوطه به اداره كل استاندارد استان ارائه گردد
تبصره 2 : داشتن مسئول كنترل كيفيت كه از سوي كميته مربوطه صلاحيت آن تاييد و داراي مدارك و گواهي آموزشهاي لازم باشد
تبصره 3 : مدارك مورد نياز براي تاييد صلاحيت مسئول كنترل كيفيت عبارت است از :
معرفي نامه واحد توليدي – دو قطعه عكس – كپي شناسنامه – كپي مدرك تحصيلي – ارائه اصل مدرك تحصيلي براي مطابقت با تصوير آن – پيشينه تجربي معتبر در صورت وجود – قرارداد استخدامي – پروانه بهره برداري واحد توليدي از سازمانها و مراجع ذيربط
2 – برقرار بودن نظام كيفيت مناسب در واحد توليدي ( 2 نسخه )
انجام بازديد گروهي به منظور بررسي مناسب بودن فرايند توليد و يا ارائه خدمات و نيز امكانات توليدي و آزمايشگاهي و نيروي انساني لازم در واحد
تبصره : بلافاصله پس از بازديد نواقص كتبا به واحد اعلام و متقاضي موظف است كمبودهاي مربوطه را برطرف و به اداره كل استاندارد استان اعلام دارد
3 – تداوم انطباق كيفيت محصول با استاندارد مربوطه بر طبق نتايج بازرسي ها –آزمايشها و ارزيابي انجام شده از سوي اداره كل يا آزمايشگاهها يا بازرسان تاييد صلاحيت شده به وسيله موسسه دست كم به تعداد 3 مورد قبولي پيا پي ( نتايج در 2 نسخه )
تبصره : در صورت عدم تكميل مدارك در مدت 3 ماه پس از آخرين قبولي نياز به نمونه برداري و كنترل مجدد دارد.
شبكه اطلاع رساني و سيستم تلفن گويا :
ايجاد شبكه اطلاع رساني كه بتواند اطلاعات روز را در اختيار سطوح مختلف مديران و كاربران قراردهد در دنياي ارتباطات امروزي امري لازم و ضروري است .
موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران با ايجاد شبكه اطلاع رساني اين امكان را فرام ساخته است كه اقشار مختلف چامعه بتوانند اطلاعات مورد نياز مرتبط با استاندارد را از طريق آدرس ذيل در اختيار داشته باشند
WWW.ISIRI.ORG
در همين راستا و به منظور دسترسي راحت مسئولان واحدهاي توليدي به اطلاعات مورد نياز از جمله نتايج آزمون و نيز اخبار و اطلاعات مورد نياز با ايجاد سايت به آدرس ذيل اين امكان را فراهم آورده است
ضمنا به منظور مراجعه كمتر مراجعان و نيز دسترسي آسان به كارشناسان اين اداره كل سيستم تلفن گويا به شماره 7620923 در اختيار عموم مردم عزيز مي باشد و در تمام ساعات شبانه روز پاسخگوي ارباب رجوع خواهد بود
( طبيعت بنيادين و اساسي استانداردها نيل به يك ساختار فني مشترك براي توليد كالاها خدمات و سيستم ها در مكانهاي مختلف از طريق ايجاد عوامل معين است )
تماس با ما:
آدرس:مشهد - بلوار خيام - روبروي هتل هما شماره دو
تلفن: 6- 7682074
دورنگار: 7682073
مدير كل: مهندس مسعود اصغريان رضايي
